Czym jest masaż leczniczy?
Masaż leczniczy jest jedną z metod stosowanych w fizjoterapii. Wykorzystuje się go często u pacjentów posiadających różne dolegliwości bólowe w obrębie aparatu ruchu. Wielu z nim przynosi on dużą ulgę, pomaga zmniejszyć ból, poprawia trofikę tkanek i ukrwienie.
Różne aspekty masażu leczniczego.
Biorąc pod uwagę działanie masażu można je rozważać na różnych płaszczyznach. Aspekt mechaniczny działania masażu powoduje zmiany w postaci zwiększenia elastyczności i przesuwalności masowanych tkanek. Można zauważyć to kiedy dochodzi do sprężystego odkształcenia w obrębie masowanego mięśnia, obecne jest ograniczenie przesuwalności między tkankami lub zmniejszenie ruchomości między torebką ścięgnistą a samym ścięgnem np. po długim unieruchomieniu w opatrunku gipsowym. Przyjmuje się, że masaż powoduje modyfikacje polegające na zwiększeniu przepływu krwi w obszarze skóry i mięśni, co równocześnie skutkuje podniesieniem temperatury masowanych tkanek. Na podstawie przeprowadzonych badań zaobserwowano, że wzrost temperatury skóry występuje tylko podczas wykonywania masażu i wykazuje tendencję do szybkiego powrotu do pierwotnej wartości po zakończeniu masażu.
Podobnie kształtuje się sytuacja w przypadku wzrostu przepływu krwi w mięśniach. Zdrowe mięśnie na skutek masażu stają się bardziej sprężyste, są odżywione a ich zmniejszone lub zwiększone napięcie ulega normalizacji. Wpływ masażu na mięśnie przyczynia się do poprawy funkcji naczyń żylnych, obejmując zwiększenie napięcia ich ścian oraz lepszą pracę zastawek. Dodatkowo, działanie pompy mięśniowej zostaje wzmocnione, co wpływa korzystnie na ogólną efektywność naczyń żylnych.
Wpływ masażu leczniczego na skórę.
Zabieg masażu ma także duży wpływ na zmiany w skórze. Usuwanie złuszczonych komórek nabłonka prowadzi do odsłonięcia ujść gruczołów potowych i łojowych, co stymuluje ich aktywność. W rezultacie poprawia się elastyczność skóry. Masaż powoduje także poszerzenie tętniczek i naczyń włosowatych w masowanym obszarze. To znacznie zwiększa przepływ krwi tętniczej, która dostarcza tlen, substancje odżywcze oraz substancje czynnościowe. Jednocześnie zwiększa się powierzchnia wymiany między naczyniami włosowatymi a tkankami, co skutkuje poprawą odżywienia tkanek. Objawem zwiększonego ukrwienia skóry jest widoczne zaczerwienienie oraz odczuwalne ocieplenie obszaru poddanego zabiegowi. Następuje także ułatwienie odpływu z tkanek krwi żylnej, która zawiera odpadowe produkty przemiany materii.
Wpływ masażu na układ nerwowy.
Wpływ masażu na autonomiczny układ nerwowy został również potwierdzony. W wyniku tego działania, poprzez zwiększenie aktywności układu przywspółczulnego, obserwuje się obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, spadek częstości skurczów serca oraz zwiększone uwalnianie endorfin. Masaż również zmniejsza odczucie bólu za pomocą aktywacji mechanizmu blokowania. W trakcie masażu następuje nacisk na masowane obszary tkankowe, co powoduje stymulację receptorów dotyku. Te bodźce pobudzają szybkie włókna nerwowe, które mają zdolność blokowania przewodzenia impulsów bólowych przez wolniejsze włókna nerwowe. W efekcie tego procesu, bodźce bólowe, które zmierzają do mózgu są hamowane przez bodźce dotykowe generowane podczas masażu. Masaż wpływa na redukcję poziomu lęku i depresji, a także zmniejsza odczucie napięcia i zmęczenia. Potwierdzeniem tego jest obniżenie wydzielania kortyzolu-hormonu stresu podczas masażu. Sprzyja to łagodzeniu stanów niepokoju i nerwowości oraz daje uczucie zrelaksowania
Źródło: Allen L., Pounds D., Masaż leczniczy. Podstawy anatomiczne i techniki, Edra Urban&Partner, Wydanie III, 2018
